وضعیت عشایر استان در مصاحبه با مدیر کل امور عشایر خراسان رضوی تشریح شد
۱۳۹۷/۰۹/۰۷

وضعیت عشایر استان در مصاحبه با مدیر کل امور عشایر خراسان رضوی تشریح شد

مهندس نبوی فرد اعلام کرد:استان خراسان رضوی دارای ۳۵ طایفه عشایری است که در سطح ۱۳ شهرستان پراکنده اند. عشایر با دارا بودن ۷۰۰۵ خانوار معادل ۳۵۰۲۷ نفر و۹۹۵۰۰۰ واحد دامی بیش از۶۰% از مساحت استان را در قلمرو کوچ خود دارند.

وی افزود:عشایر استان سالانه حدود 12000 تن گوشت قرمز ، 11500 تن شیر ، 400 تن روغن زرد ، 290 تن کره ، 11000 مترمربع صنایع دستی، داری و 3400 مورد صنایع دستی، غیرداری تولید می کنند.
مدیر کل امور عشایر با اشاره به کوچ عشایر گفت: تعداد 450 خانوار از عشایر شهرستان قوچان با بیش از 58000 راس دام در فصل قشلاق به شهرستان مراوه تپه در استان گلستان و تعداد 270 خانوار از عشایر طایفه ایلخانی شهرستان بردسکن با بیش از 30000 راس دام به شهرستان طبس دراستان خراسان جنوبی کوچ می کنند.همچنین تعدادی از عشایر خواف به شهرستان زیرکوه در استان خراسان جنوبی و تعدادی از عشایر شهرستان سبزوار به شهرستان شاهرود در استان سمنان کوچ می کنند.
مدت زمان حضور عشایرخراسان رضوی در مناطق ییلاقی، قشلاقی و میانبند بر اساس شرایط آب و هوایی و طوایف مختلف متفاوت است، ولی بطور متوسط معمولا عشایر استان حدود 4 ماه از سال را در ییلاق، 7 ماه از سال را در قشلاق و یک ماه را نیز در طول مسیر کوچ و در میانبند سپری می کنند.
باید اشاره کرد که انتخاب مناسب ترین زمان برای آغاز کوچ، از مهمترین عوامل موفقیت کوچ عشایر به شمار می آید. زمان کوچ بهاره عشایر خراسان رضوی از اواخر اسفند ماه تا اواخر اردیبهشت ماه متغیر است و زمان کوچ پائیزه آنان نیز از اواخر شهریور ماه تا حداکثر آخر مهر ماه در نوسان است. زمان کوچ از سردسیر به گرمسیر و بالعکس، اگرچه ارتباط مستقیم با گرم و سرد شدن هوا دارد ولی دقیقاً نمی توان روز یا هفته معینی را در نظر گرفت، چرا که تغییر هوای فصل بستگی دارد به وضعیت جّوی و ممکن است گرما و سرما، زودرس یا دیررس باشند.
براساس آمار های موجود شهرستان های مشهد،کلات،سرخس،چناران،قوچان،درگز،نیشابور،سبزوار،خوشاب،خواف،کاشمر،خلیل آباد و بردسکن بیشترین جمعیت عشایر استان را دارا هستند. که در این بین خواف با 18 درصد عشایر استان بیشترین عشایر را در سطح استان دارا می باشد.
مهندس نبوی فرد به  عمده ترین فعالیت ها  و خدمات رسانی به عشایر استان از سوی امور عشایر به ویژه در زمان کوچ عشایر اشاره کرد و گفت:عمده ترین فعالیت ها و خدمات رسانی به عشایر استان شامل آبرسانی سیار با تانکر، بهسازی چشمه، بهسازی قنوات، احداث آب انبار ، حفر و تجهیز چاه برای تامین آب شرب انسان و دام، راه سازی، راه گشایی و تامین سوخت خانوارها می باشد. در زمان کوچ فعالیت های اداره کل امور عشایر شامل مدیریت کوچ (تأمین علوفه دامی و ارزاق عمومی عشایر و ... )، آبرسانی سیار و تامین آب شرب انسان و دام  و همکاری با سایر دستگاه ها در تامین امنیت کوچ عشایر است.
وی با اشاره به تسهیلات و طرحهای عمرانی در استان گفت:جمعا تا کنون نزدیک به 740 میلیارد ریال توسط عشایر و شرکتهای عشایری استان جذب گردیده است.نبوی فرد افزود :تسهیلات مذکور به منظور اصلاح نژاد دام عشایر ،پروار بندی دام عشایر و اصلاح مدیریت گله و خرید علوفه جذب گردیده است.
مدیر کل امور عشایر استان گفت: در جذب تسهیلات مقام اول کشور را در بین ادارات کل امور عشایر ایران دارا هستیم.
نبوی فرد با اشاره به پدیده خشکسالی در سالهای اخیر و بخصوص سال گذشته گفت:کاهش نزولات جوی و به دنبال آن بروز پدیده خشکسالی در چند سال گذشته موجب خشک شدن بیشتر منابع آبی از جمله چشمه سارها،  قنوات، رودخانه ها، چاه های کشاورزی و چاه های آب شرب شده است. با توجه به اینکه زندگی عشایر مستقیماً تابع نزولات جوی است، این خشکسالی و کم آبی اثرات جبران ناپذیری را بر روی جامعه عشایری استان از جمله کاهش شدید آب شرب انسان و دام ،افزایش بیماریها و نامساعد شدن شرایط بهداشتی عشایر و دام آنها و کاهش شدید علوفه مرتعی و به دنبال آن کمبود و گرانی علوفه مورد نیاز دام بوده است.
 
از این رو این اداره کل در برنامه های کوتاه مدت خود تامین آب شرب عشایر و کمک به تامین علوفه مورد نیاز دام آنان و توسعه امور بیمه ای به منظور کاهش خسارت ناشی از بلایای طبیعی بویژه خشکسالی را در دست پیگیری دارد. در برنامه های بلند مدت نیز با توجه به استمرار خشکسالی و پیامدهای آن در زندگی عشایر این اداره کل برنامه های ساماندهی به زندگی عشایر از طریق تجمیع خانوارهای عشایری در مناطق قابل توسعه، احداث واحدهای دامپروری نیمه صنعتی، اجرای پروژه های آبخیزداری و استحصال آب های سطحی در مناطق عشایری و کانون های توسعه، اجرای روش های نوین آبیاری در سطح در اراضی کشاورزی، ارائه تسهیلات کم بهره خشکسالی به عشایر، ارائه آموزش های لازم در خصوص مصرف بهینه آب در دست اقدام و پیگیری دارد.
وی اظهار داشت:با تلاش اداره کل امور عشایر و آبرسانی به موقع و تامین علوفه عشایر توانستیم مشکلات ناشی از خشکسالی را مرتفع یا به حداقل تأثیرگذاری بر زندگی عشایر برسانیم.
نبوی فرد عنوان کرد: آبرسانی سیار به عشایر نیز از جمله فعالیت های شاخص اداره کل امور عشایر خراسان رضوی است و هرساله 70000 مترمکعب آب برای تامین آب شرب انسان و دام توسط 14 دستگاه ناوگان آبرسان در کل مناطق عشایری استان آبرسانی سیار می شود.
مدیر کل امور عشایر استان با اشاره به اعتبارات جاری تخصیص داده شده به استان گفت:دو میلیارد و 400 میلیون تومان در سال گذشته اعتبار داشتیم که بر اساس آمار خانوار عشایر 10 سال گذشته تخصیص یافته است زیرا آمار گیری عشایر هر ده سال یکبار انجام میگیرد و بر اساس آمار گیری سال 87 که خانوار عشایر استان 4400 بوده تخصیص صورت گرفته در حالیکه هم اکنون بالغ بر 7000 خانوار عشایر در استان وجود دارد که با این اعتبار ناچیز باید خدمات رسانی گردد.که این میزان جوابگوی ارائه خدمات مطلوب به جامعه مولد عشایری استان نیست زیرا اجرای اکثر پروژه ها در مناطق عشایری به دلیل بعد مسافت و سخت گذر بودن هزینه بسیار بالایی دارند.
نبوی فرد به تعامل سایر دستگاهها با اداره کل امور عشایر در خصوص ساماندهی عشایر اشاره کرد و گفت:  از زمان تصویب آیین نامه ساماندهی عشایر تاکنون، خدمات بسیار ارزشمند و قابل توجهی توسط دستگاه‌های اجرایی به عشایر ارائه شده است که شایسته تقدیر است. ادارات  کل آموزش و پرورش، نیرو و جهاد کشاورزی از جمله دستگاه‌هایی هستند که نقش بسیار پررنگ و موثری در ارائه خدمات در مناطق عشایری داشته‌اند. در راستای اجرای مفاد آیین نامه ساماندهی عشایر تفاهم نامه های همکاری با دستگاه های مختلف خدمات رسان در زمینه های بهداشتی، فرهنگی، آموزش و ترویج، تحقیقاتی و... منعقد شده است که میزان همکاری دستگاه های خدمات رسان بسیار مطلوب ارزیابی می شود.
مدیر کل امور عشایر استان اظهار داشت :در حال حاضر شبکه تعاونی های عشایری خراسان رضوی متشکل از 10 شرکت تعاونی و یک اتحادیه استانی است که تهیه و توزیع اقلام اساسی و مورد نیاز عشایر را بر عهده دارند. همچنین نسبت به تهیه و توزیع نهاده های دامی عشایر (جو، کنسانتره، سبوس، یونجه) اقدام می کنند و در مناطقی نیز نسبت به خرید و فروش تولیدات عشایر فعالیت های موثری را انجام می دهند.
لازم به ذکر است که در راستای اقتصاد مقاومتی تا پایان آبان ماه سال جاری مقدار 43000 تن نهاده دامی توزیع  و مقدار 17500  تن محصولات عشایر توسط شرکت های تعاونی خرید و فروش شده است و ماهانه به میزان 306 تن آرد نیز توسط  این شرکت ها در بین عشایر استان توزیع می شود.
 
 
 


منبع : سازمان جهاد کشاورزی خراسان رضوی
تعداد بازدیدها : ۸۹
مطالب مرتبط با این موضوع :

دریافت تصاویر خبر
نظری ارسال نشده است
نام :
پست الکترونیک :
شرح :
نظر :   برای ارسال نظر خود، دکمه ارسال را بزنید
کد امنیتی را وارد کنید